Sut mae menywod yn helpu i ddatrys y prinder sgiliau STEM yng Nghymru

Cofrestru i dderbyn cylchlythyr

Awdur: Carys Dineen, Uwch Gydlynydd Prosiect, MADE Cymru

Sophia Watts by Rick Mabey

Mae hanes balch Cymru o weithgynhyrchu yn dyddio’n ôl i’r Chwyldro Diwydiannol. O decstilau traddodiadol i geir moethus, mae’r DU yn adnabyddus ar draws y byd am gynhyrchu nwyddau o ansawdd uchel sy’n apelio at gwsmeriaid ledled y byd.

Ac eto, mae ein diwydiant yn wynebu argyfwng. Mae Ymchwil gan STEM Learning wedi dangos bod 7 o bob 10 busnes yn ei chael hi’n anodd dod o hyd i staff sydd â’r sgiliau STEM sydd eu hangen ar gyfer gyrfaoedd mewn peirianneg a gweithgynhyrchu. Amcangyfrifir bod y prinder sgiliau yn costio £1.5bn i fusnesau’r DU bob blwyddyn oherwydd yr angen am recriwtio ychwanegol, staffio dros dro, hyfforddiant arbenigol a chyflogau uwch i staff cymwysedig.

Gellid dod o hyd i ateb i’r broblem hon drwy gymell mwy o fenywod i ddilyn gyrfaoedd sy’n gysylltiedig â STEM. Dim ond 11% o beirianwyr yn y DU sy’n fenywod. Felly pam nad yw mwy o ferched yn gweithio tuag at rolau yn y proffesiwn proffidiol a buddiol hwn?

Archwiliodd Chwarae Teg, elusen sy’n cefnogi menywod yng Nghymru i ddatblygu eu sgiliau ac adeiladu gyrfaoedd gwerth chweil, hyn yn ei adroddiad Disglair. Roedd hanner yr ymatebwyr a holwyd ar gyfer yr adroddiad yn adnabod menywod a oedd wedi rhoi’r gorau i bynciau STEM oherwydd y diwylliannau gwrywaidd sy’n gysylltiedig â nhw.

Darparu cyfleoedd i fenywod mewn STEM

Mae’r prinder arbenigwyr STEM benywaidd yn her rydyn ni’n ceisio ei goresgyn trwy ein gwaith yn MADE Cymru, cyfres o brosiectau a ariennir gan yr UE a gefnogir gan Gronfeydd Strwythurol a Buddsoddi Ewropeaidd trwy Lywodraeth Cymru ac a ddarperir gan Brifysgol Cymru, y Drindod Dewi Sant.

Gyda dwy raglen feistr wedi’u hariannu’n llawn (a modiwlau llai) a chyfleoedd i archwilio technolegau arloesol yn un o brif ganolfannau arloesi Cymru, mae ein cynlluniau cymorth yn helpu dynion a menywod i roi’r wybodaeth a’r technegau sydd eu hangen arnynt ar gyfer gyrfaoedd llwyddiannus mewn STEM.

Er bod mwy o ddynion na menywod ar ein rhaglenni ar hyn o bryd, rydyn ni’n sylwi ar gynnydd graddol yn ein carfan o fenywod – mae menywod bellach yn ffurfio traean o’n niferoedd myfyrwyr. Daw’r menywod rydyn ni’n eu haddysgu o amrywiaeth o gefndiroedd – mae rhai’n gweithio i frandiau enw mawr fel Energizer, tra bod eraill wedi ymgymryd â rolau gyda gweithgynhyrchwyr llwyddiannus o Gymru fel Melin Tregwynt (melin wlân yn Sir Benfro) a Red Dragon Flagmakers (busnes cenhadaeth gymdeithasol yn Abertawe sy’n cefnogi’r gymuned leol drwy hyfforddiant arbenigol a chreu swyddi).

Dewisodd Sophia Watts, dylunydd tecstilau a rheolwr cynllunio cynhyrchu ym Melin Tregwynt, astudio drwy MADE Cymru i gynyddu ei gwybodaeth am dechnegau gweithgynhyrchu. Fe wnaeth darganfod yr angen am fwy o gynaliadwyedd wrth gynhyrchu tecstilau annog Sophia i ddysgu mwy am y technegau a’r technolegau gweithgynhyrchu arloesol y gellir eu defnyddio i ddatrys y broblem fyd-eang hon.

“Drwy gwblhau cwrs MADE Cymru, rwy’n gobeithio ennill sgiliau a gwybodaeth bellach am arloesedd, a chymhwyso hyn i nodau cynaliadwyedd Melin Tregwynt,” meddai Sophia.

Creu amgylchedd gwaith croesawgar i weithgynhyrchwyr benywaidd

Mae’r angerdd a’r egni a ymgorfforir gan fenywod fel Sophia yn dangos bod cyfleoedd gwerth chweil i’w cael mewn gyrfaoedd gweithgynhyrchu. Mae MADE Cymru yn gobeithio cymell mwy o fenywod i adeiladu gyrfaoedd llwyddiannus mewn STEM drwy ddangos amrywiaeth mewn gweithgynhyrchu drwy ein darlithwyr a’n staff addysgu.

Roedd darlith ddiweddar ar ein rhaglen Rheoli Arloesedd Rhyngwladol yn cynnwys Alice De Casanove, cyfarwyddwr esblygiad diwylliant ac arloesi yn Airbus. Cafodd Alice ei henwebu’n ‘Arloeswraig y Flwyddyn’ (‘Woman Innovator of the Year’) am brosiect a oedd yn cynnwys monitro cychod gwenyn gan ddefnyddio lloerennau. Mae arweinwyr benywaidd fel Alice yn fodelau rôl ar gyfer y genhedlaeth nesaf o weithgynhyrchwyr; drwy ddathlu eu llwyddiannau, rydym yn gobeithio meithrin diwylliant o gydraddoldeb rhywiol ymhlith ein myfyrwyr y byddant yn ei drosglwyddo i’r byd gwaith.

Ffordd arall o oresgyn yr anghydbwysedd rhwng y rhywiau mewn gyrfaoedd STEM yw darparu cyfleoedd ar gyfer gweithio hyblyg. Yn ôl erthygl yn Personnel Today, mae menywod yn aml yn colli allan ar hyfforddiant seiliedig ar waith am resymau fel gweithio mewn rolau rhan-amser neu jyglo ymrwymiadau teuluol. Mae digwyddiadau 2020 wedi dangos faint o gyfleoedd hyfforddiant a gyrfa y gellir manteisio arnynt o gartref; mae ein cyrsiau wedi’u cynllunio gyda hyblygrwydd mewn golwg i gyd-fynd â bywydau ein cyfranogwyr, gan ganiatáu i unrhyw un elwa o gyfleoedd uwchsgilio waeth beth fo’u rhyw neu ffordd o fyw.

Er bod llawer i’w wneud o hyd i leihau prinder sgiliau STEM y DU ac annog menywod i ddilyn gyrfaoedd ym maes gweithgynhyrchu, mae’n galonogol gweld bod arwyddion o newid ar draws y diwydiant. O 2019, erbyn hyn mae dros filiwn o fenywod mewn gyrfaoedd STEM, sy’n gynnydd o dros 350,000 yn ystod y deng mlynedd diwethaf. Yn y cyfamser, mae nifer y menywod sy’n gweithio ym maes peirianneg bron â dyblu yn ystod y degawd diwethaf, o ychydig dros 25,000 i tua 50,000.

Yn MADE Cymru, rydyn ni’n falch o fod yn gwneud ein rhan dros fenywod ym maes gweithgynhyrchu, ac yn croesawu gwaith sefydliadau fel Chwarae Teg sy’n parhau i frwydro dros fwy o gydraddoldeb yn y gweithle ym mhob diwydiant.

I gael gwybod mwy am ein cyrsiau hyblyg sydd wedi’u hariannu’n llawn neu am sgwrs, ffoniwch 01792 481199, e-bostiwch [email protected] neu ewch i www.madecymru.co.uk